“نادیده انگاری” سیاست مدیریت شهری در مواجهه با حاشیه نشینی قشم!

از پدیده های عمده ناپایدار کننده شهرها به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، گونه ای از شهرنشینی با مشکلات حاد ، موسوم به اسکان غیر رسمی است . مانند برخی از شهرها ، سرعت توسعه شهری قشم از ظرفیت مدیریت شهری در واگذاری زمین و چاره اندیشی جهت تأمین مسکن شهروندان سبقت گرفته […]

از پدیده های عمده ناپایدار کننده شهرها به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، گونه ای از شهرنشینی با مشکلات حاد ، موسوم به اسکان غیر رسمی است .

مانند برخی از شهرها ، سرعت توسعه شهری قشم از ظرفیت مدیریت شهری در واگذاری زمین و چاره اندیشی جهت تأمین مسکن شهروندان سبقت گرفته و از چند سال پیش شاهد ایجاد سکونتگاه های غیر رسمی در نواحی مختلف شهر هستیم .

در گذشته رویکرد مدیران شهری از بین بردن و پاک سازی این محدوده ها و جابجـایی اجبـاری ساکنان آنها بدون توجه به پیامدهای آن بوده است .

بــا شکســت این نوع رویکرد که در قشم هم تجربه شد ، در رهیافتی نویــن ، استفاده از سیاست های متنوع توانمندســازی ســکونتگاه های غیررســمی ، تأکیــد بــر تقویــت ســرمایه اجتماعـی این محلات و اسـتفاده از ایـن سـرمایه بـرای توسعه متوازن شهر ، مورد توجه برنامه ریزان شهری است .

وجود برچسب های منفی صرف نظر از عامل پدیده آورنده آن باعث بوجود آمدن بار روانی منفی بر توانایی های فرد خواهد بود که این عامل مانع از بروز توانمندی های افراد ساکن در این مناطق خواهد شد .

کاهش میزان احساس تعلق به اجتماع ، در فرد حاشیه نشین ( به دلیل احساس گناهکار بودن در اشغال غیر قانونی زمین های شهری و نوع نگاه جامعه به ایشان ) ، انگیزه مشارکت اجتماعی و حضور موثر آنان در فرآیند توسعه را کاهش داده و یا از بین مـی بـرد .

با اینکه بی توجهی به این مناطق ، پایداری شهر را در ابعاد اجتماعی ، فرهنگی ، زیست محیطی و حتی امنیتی تهدید می کند ، اما بنظر می رسد مدیران شهری قشم معتقدند مساله در فرآیند طبیعی خود حل شده و نیازی به مداخله نیست ، لذا نادیده انگاری را به عنوان سیاست مناسب بر گزیده اند ، فارغ از اینکه این مناطق عضو بیمار پیکر زنده شهرند که بی توجهی به درمان آن روند توسعه شهر را در ابعاد مختلف با چالش مواجه خواهد کرد .

اسماعیل قنبری
کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری