نبرد فریدون و ترکان در آوردگاه آب و آتش

اکبر ترکان و حسین فریدون، دو بازیگر صفحه‌ی شطرنج سیاست این روزهای دولت تدبیر و امید در مناطق آزاد کشور هستند که هر یک به سهم خود، مردم این مناطق را آزرده‌اند. دو مردی که هر دو در این صفحه‌ی شطرنج وزیری می‌کنند. دست‌کم سه سال است که منطقه آزاد قشم دست‌خوش سوءمدیریت‌های شورای‌عالی مناطق آزاد است.
شهریار مشیری اولین مدیرعامل دولت تدبیر و امید پس از مشاجره‌ای طولانی با اکبر ترکان، هنوز که هنوز است موضوع استعفا یا اخراجش از سوی اکبر ترکان بر افکار عمومی معلوم نشده است. مدیرعامل آرمان‌گرایی که با هدف مبارزه با رانت و مفاسد اقتصادی بر کرسی سازمان منطقه آزاد تکیه زد، اما این صدارتش بیش از هفت ماه نپایید.
پس از رفتن شهریار مشیری، ۹ ماه تلاش شورای‌عالی مناطق آزاد برای حکم مدیرعاملی شعبانی‌فرد بی‌ثمر ماند؛  درست در روزهایی که شعبانی‌فرد توانسته بود طیف‌های مختلف جامعه محلی و ساکن قشم را به عادت‌های کلیشه‌ای و سنتی به سمت خود جلب کند، چند روز مانده به پایان سال۹۳، حمیدرضا مومنی به عنوان مدیرعامل جدید سازمان منطقه آزاد، به قشم آمد. مومنی در جلسه‌ای که با حاشیه‌های زیای همراه بود، با اکراه مسئولین وقت منطقه آزاد، معارفه شد؛ معارفه‌ای که نه حکمی در آن قرائت شد و نه مدیر جدید آن‌چنان که باید، دیده شد؛ این آیین بیشتر در حکم تودیع سرپرست وقت منطقه آزاد و تشریح خدمات او بود.
کسی گمان نمی‌کرد مومنی بتواند با نیروهایی که عقد اخوت با شعبانی‌فرد بسته‌اند کار کند. مخصوصا اینکه یکی از خدمات ماندگار شعبانی‌فرد که به پیشنهاد حبیبی رخ داد، بازگشت نیروهای اخراجی دوره قبل بود. همان روزها این زمزمه‌ها بلند شد که مومنی مستقیما از رئیس جمهور حکم گرفته است، و بعدها نقش حسین فریدون عیان شد. ترکان از حسین فریدون رودست خورده بود؛ ناگزیر حکم مومنی را فرستاد. با این حال ترکان این را از یاد نبرد و در تمام این بیست ماهه، مترصد فرصت ماند؛ مخصوصا این‌که مومنی با اتکا به قدرتی که از حسین فریدون یافته بود، در پاره‌ای مسائل سرناسازگاری با ترکان و حتی اعضای هیئت مدیره را در پیش گرفت. این رویه‌ی مومنی به مذاق برخی از اعضای هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد خوش نیامد. جبهه‌گیری‌های پیدا و پنهان شروع شد، مومنی اما، با قدرت به کارش ادامه داد و تا جایی پیش رفت که طی حکمی عجولانه، احمد حبیبی یکی از اعضای هیئت مدیره را که هم‌زمان پست حساس معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی داشت از این مدیریت برکنار کرد. این موضوع باعث دل‌گیری بیشتر اعضای هیئت مدیره از تک روی‌های مومنی شد، ناگفته نماند شعبانی‌فرد هنوز یکی از اعضای هیئت مدیره بود. کار به جایی کشید که اعتراضات پنهان، این موضوع را به پایتخت کشاند و پس از دو هفته، احمد حبیبی با حکم قایم مقامی مدیرعامل سازمان، به قشم بازگشت.
نبرد ترکان و فریدن کماکان در پشت صحنه جریان داشت؛ و در این سوی، مردمی که چشم به تحقق وعده‌های انتخاباتی رئیس جمهور دوخته بودند، سرگردان؛ و به وعده‌های این و آن دل‌خوش می‌کردند و بعضا خدمات و کارهای پوپولیستی از این‌سو و آن‌سو برای تقویت جبهه‌های قدرت، که در بوق و کرنا می‌شد؛ چه از دوره سرپرستی و چه دوره مدیرعاملی، و البته از این جدال‌ها، مختصر نفعی هم مردم در بحث جاده‌ها و ترمیم آسفالت درون‌شهری و برون‌شهری از هر دو دوره بردند و بیش از آن‌چه اما انجام شد، در بوق و کرنا کردند. وعده‌های دولت اما، همچنان بر زمین مانده بود؛ آب شرب، محرومیت‌زدایی از روستاهای غرب جزیره، اخذ عوارض از بومی‌ها، رفع دوگانگی‌های مدیریتی، به‌کارگیری نیروهای بومی در عرصه‌های مدیریتی و معاونت‌ها، همه و همه بیش از آن‌چه به واقعیت بپیوندد با شعارهای زیبا و طرح‌های پوپولیستی سعی می‌شد رضایت مردم را جلب کنند. انتخابات مجلس از راه رسید و این وعده‌ها با وعده‌های نمایندگان مجلس گره خورد. پس از آن، اندک تحولاتی در بحث بهداشت و درمان، آب شرب و برخی مسائل دیگر، اتفاق افتاد، که اگر نه ورود ادارات کل استانی بود، کمتر محقق می‌شد. به هر روی بحث اصلی مردم، عدم تخصیص زمین به بومیان، ورود خشمانه‌ی منطقه آزاد به اراضی ملکی و اعیانی آن‌ها، اشتغال و رفع دوگانگی‌های مدیریتی با اصلاح ماده ۱۱۲ قانون برنامه پنجم توسعه، حتی به حدی سنگین بود که در قالب وعده‌ها هم نگنجید و این‌ها شاید بیشترین رنجی است از این مردم، که در میانه‌ی نبرد تهمتن‌ها بر زمین ماند که مگر از فریدون داستان کار برآید، که بر آن ترکان و این فریدون، دیگر امیدی نیست.
با این اوصاف ترکان هرگز از این نبرد غافل نماند و نه مخالفان مومنی؛ بالاخره دوره‌ی قانونی ماموریت اعضای هیئت مدیره به پایان رسید.  ترکان، قبل از این‌که حکم عضویت هیئت مدیره‌ی مومنی را تمدید کند، از موقعیت (احتمالاً) متزلزل این روزهای حسین فریدون استفاده کرد و ۲+۱ از اعضای خودی را به این ترکیب اضافه کرد و به همان نحوی که فریدون در دو سال پیش او را کیش کرد، با شدتی بیشتر، حمیدرضا مومنی را مات کرد. مومنی می‌داند که  حسین فریدون در موقعیت دو سال پیشش نیست، مخصوصا اینکه ملاحظات انتخابات ریاست جمهوری را هم دارد. حالا مومنی مانده است که آیا به‌دور از قدرت آن روزهای فریدون، این وضعیت را تحمل کند، یا بازی را واگذار کند.

ایرج اعتمادی روزنامه نگار قشم