امروز

جمعه, ۲۸ خرداد , ۱۴۰۰

  ساعت

۰۸:۱۴ قبل از ظهر

لنج ها از دیرباز به دست هنرمندان سخت کوش محلی هرمزگان ساخته شده است. درحال حاضر بیش تر قایق ها، لنج های ماهی گیری، موتور لنج های باری و مسافربری مورد استفاده مردم به دست استادکاران و کارگران قشمی ساخته می شوند.

پیشه صنعت لنج سازی در قشم از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. مرکز اولیه ساخت لنج، در جزیره قشم از جمله لافت ، گوران و دولاب بوده و این آبادی ها از مراکز بزرگ تولید و ساخت لنج های سنتی است. در حال حاضر بیش تر لنج ها در روستای پی پشت، لافت، دولاب و گوران ساخته می شوند.

قایق ها و لنج های ساخته هرمزگان در آب های دریای پارس، بین جزیره ها و بندرهای ایران و شیخ نشین ها و حتی در سفرهای دراز به هند و آفریقا مورد استفاده قرار می گرفت .

بیش تر لنج های ساخته شده در جزیره قشم چه از نظر حجم، تنازو چه گونه شناور توسط استادان پس پشتی طراحی می شود. مواد نخستین و اصلی برای ساخت لنج های محلی عبارت اند از:چوب ساج، منتیگ، فینی، جنگلی و تنه درختان محلی مانند کرت، کهور، کنار و تنه درختان غیرمحلی، مانند توت و چنار.

غیر از تخته و مواد چوبی وسایل فلزی نیز مانند میخ، پیچ و مهره، در ساخت لنج به کار می روند که در گذشته توسط اهنگران محلی شناخته می شد و بخشی از نیازها را تامین می کرده اند در حال حاضر میخ های مورد نیاز از اصفهان تهیه می شود.

پنبه  آغشته به روغن کنجد و نارگیل نام برد که در اصطلاح محلی (کلفات) از جمله مواد تزیینی و تقویت کننده ای هستند که  که در ساخت لنج استفاده می شود . استادکاران پس از ساختن لنج ها، فتیله های پنبه ای را با روغن کنجد می آلایند و در درزهای لنج می گذارند و روی آن را قیراندود می کنند تا سوراخ های لنج بسته شود و آب به درون آن رخنه نکند.

ابزار کار هنر لنج سازی سنتی عبارت اند از

۱) متر دستی که با کمان و دست می چرخد و برای سوراخ کردن به کار می رود.

۲) تیر بر که برای بریدن میخ و فلزهای نازک از ان استفاده می کنند.

۳) شباسه وسیله ای است که کار میخ کشی را می کند.

ریسمان کار آغشته با رنگ خاک سرخ که به عنوان متتر برای نشان کرن و اندازه گرفتن از ان استفاده می کنند.

ابزار دیگری نیز مانند: اره دستی، تینه و چکش نیز از ابزار کار اصلی است که بیش تر این ابزار توسط آهنگران محلی ساخته می شود.

زمانی که ساخت یک لنج آغاز می شود تا زمان اتمام کار ممکن است بین یک تا دو سال به طول بیانجامد و  بخاطر ساخت آن  ۲۰ تا ۳۰ نفر استاد کار به کار گرفته می شوند.

چوبهای خارجی برای ساخت لنج  که بیشتر در بدنه لنج که با آب در تماس است مورد استفاده قرار می گیرد: ۱-ساج ۲- بیتو ۳- کالا کوت (ملیبار) ۴- بتری ۵- چکی ۶- گوال ۷- منتایگ (منتیگ) ۸- فینی ۹- کل فینی ۱۰- چوب جنگلی ۱۱- چوب ربط جنگلی ۱۲- فنس
در گذشته چوبهای  خارجی از کلکته هند و بعد از شکوفایی امارات از کشورهای عربی خریداری می شد.
چوبهای ایرانی که در ساخت لنج استفاده می شود:

۱- توت :از توت بخاطر نرم بودن چوبش فقط در قسمتهای داخلی لنج استفاده می شود.
۲- چنار : برای سقف عرشه لنج (سطحه) یا همون سقف انبار لنج استفاده می شود.
کنار – کاهور – کرت : بخاطر استحکام زیاد در اسکلت لنج استفاده می شود.

دیگر مواد ساخت لنج عبارتند از : مسمار ، کلفات ، سیفه
میخ های آهنی (مسمار) :
برای ساخت یک لنج ۷۰ تنی تقریبا ۷۰۰ کیلو میخ آهنی استفاده می شود  اندازه ای آنها  بین ۵ تا ۱۲  سانتی متر است در گذشته دور میخ های مورد نیاز فقط از دوبی و هند خریداری می شد ولی بعدها توسط مردم گوران یا بلوچ ساخته می شد . در حال حاضر هم بعضی از داخل ایران و بیشتر میخ های مخصوص از امارات خریداری می شود.

کلفات:
برای پر کردن درزهای بین چوبهای لنج در قدیم از پنبه و الان از رشته های باریک استفاده می شود  که بیشتر از یزد ، اصفهان و شیراز خریداری می شود.
رشته یا همون پنبه وا روغن کنجید یا نارگیل و حالا بخاطر گرون بودن ای روغنون از روغن ماشین میس ادن و بعد به داخل درزون فرو اکنن

سیفه:
بعد از اتمام ساخت لنج همه بدنه لنج با سیفه( روغن جگر کوسه ) آغشته می شود تا تا کاملا آب بندی شود  ، هر لنج ۷۰ تنی به دو بشکه ۲۰۰ لیتری سیفه نیاز دارد.

سُکُن (سکان یا چرخ لنج):
سکان لنج از هند وارد می شود و از نوع چوب خاصی ساخته می شود….

پاوره (لنگر):
در گدشته از پاکستان خریداری می شد و بعدها داخل روستای گوران تولید شد.

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی