امروز

سه شنبه, ۶ آبان , ۱۳۹۹

  ساعت

۰۷:۱۷ قبل از ظهر

تخریب قسمتی از غار نمکی تا فاصله ۱۵ کیلومتری برخی مزرعه‌های میگو با غار نمکدان، شایعه‌ها و واقعیت‌هایی بودند که در هفته‌های اخیر درباره ژئوسایت نمکدان قشم مطرح شد.

ژئوپارک جهانی قشم به مساحت ۲ هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع شامل جزیره‌های قشم و هنگام و ۵۰۰ متر مرز حاشیه دریایی این جزایر و خلیج دیرستان است.

این ژئوپارک تنوع عظیمی از چشم اندازهای زمین شناسی در کنار تنوع سایت‌های مختلف را ارائه می‌کند و علاوه بر این، تنوع اکولوژیکی، باستان شناسی و فرهنگی خاصی دارد.

ژئوپارک قشم دارای ۲۷ سایت متنوع و اصلی همچون تنگه چاهکوه، دره ستاره ها و دره تندیس‌هاست و مجاورت آن با جنگل‌های حَرّا واقع در شمال جزیره قشم که دارای پنج عنوان تالاب بین‌المللی، ذخیرگاه زیست کُره، منطقه حفاظت شده، منطقه ویژه دریایی و منطقه ویژه پرندگان است، به ارزش ها و جذابیت های طبیعی ژئوپارک قشم افزوده است.

گنبد نمکی قشم یکی از این ژئوسایت‌هاست. این گنبد به ارتفاع حدود ۲۸۰ متر با قطر قاعده‌ای حدود هفت کیلومتر به دلیل پدیده دیاپیریسم سر برآورده است.

در این گنبد ۱۷ غار نمکی وجود دارد که یکی از آنها طولانی ترین غار دنیاست و نمک‌های داخل غار حدود ۵۷۰ میلیون سال عمر دارند.

همچنین وجود چشمه‌های نمک و سفیدپوش کردن درّه‌ها و زمین‌های اطراف این گنبد چشم‌اندازی زیبا به منطقه داده است.

آغاز ماجرا

در روزها و هفته‌های اخیر ایجاد مزرعه‌های پرورش میگو در نزدیکی این ژئوسایت باعث انعکاس خبرهای مختلفی شد که یک موج خبری به همراه داشت.

خبرهای اولیه حاکی از این امر بود که یکهزار و ۲۰۰ هکتار مزرعه میگو در محدوده غار نمکدان و گنبد نمکی واگذار و این امر باعث شده است که غارها در معرض تخریب قرار بگیرد. امری که منجر به مواجه شدن ژئوپارک قشم با کارت قرمز و اخراج از ژئوپاک جهانی خواهد شد.

در بررسی‌های اولیه از محیط زیست، میراث فرهنگی، سازمان منطقه آزاد قشم و دیگر نهادهای مسوول مشاهده شد که با سر در گمی آمار مختلفی از فاصله مزرعه‌ها از ژئو سایت مذکور ارائه می‌شود. در نهایت مشخص شد که محدوده ژئوسایت‌ها به درستی مشخص نیست و همین امر منشا آمار ضد و نقیض در این باره است.

معاون فرهنگی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم در گفتگو با رسانه‌ها مدعی شد که تمام جزیره‌های قشم و هنگام و سواحل آن تا ۵۰۰ متر، قلمرو ژئوپارک قلمداد می‌شود.

مرتضی شیخ‌زاده افزود: بنابراین ساخت و ساز در هر منطقه از قشم باید با مجوز ژئوپارک قشم صورت بگیرد.

ادعایی که به نظر می‌رسد از نظر قضایی نمی تواند مورد استناد قرار گیرد. ضمن اینکه این مدعا نشان از مشخص نبودن محدوه ژئوسایت‌ها دارد. چنان که آمارها در حوزه تعیین حدود ژئوسایت‌ها آشفتگی فراوانی دارد که باعث شده است فاصله‌ها از ۳۰۰ متر تا ۱۵ کیلومتر مطرح شود.

پورتال سازمان منطقه آزاد قشم در روز سه شنبه، هشتم بهمن ماه سال جاری حریم گنبد نمکدان را محدوده ای به وسعت ۳۰۰ کیلومتر شامل ژئوسایت‌های مختلفی همچون غار نمکدان، تنگه چاهکوه، ساحل کارگر و دره تندیس‌ها دانست. امری که به وضوح نشان از تلاش برای گسترده کردن هر چه بیشتر محدوده‌های ژئوسایت‌ها حکایت می‌کند.

این در حالی است که مدیر ژئوپارک قشم پیش از این، در مصاحبه‌های متعدد با ایرنا، وسعت گنبد نمکی را دایره‌ای به قطر هفت کیلومتر بیان کرده است که تمام چشم‌اندازهای طبیعی از جمله تمام غارها و غیر آن در همین محدوده قرار دارد.

در توضیحات بعدی مشخص شد که برای برخی ژئوسایت‌ها سه حریم وجود دارد. اول حریم اصلی که شامل پدیده طبیعی است. دوم حریم امنیتی و نظارتی است و حریم سوم حریم توسعه‌ای است که در آن امکان ساخت و ساز وجود دارد. اما در باره ژئوسایت نمکدان این مساله صدق نمی کند. لااقل تا کنون این محدوده‌ها مشخص نشده است.

نظر استاندار هرمزگان

استاندار هرمزگان در بازدید از جزیره قشم گفت: مطالب مطرح شده درباره مزارع میگو نوعی تخریب محسوب می شود که از سوی افراد دارای منافع و یا افراد ناآگاه مطرح می شود.

فریدون همتی افزود: ژئوپارک قشم و طرح پرورش میگو، هر دو اهمیت ویژه ای برای دولت دارد و از آن ها حمایت می شود.

در بررسی میدانی از مزارع میگو معلوم شد که این زمین‌ها به مردم بومی جزیره قشم شامل ۱۹ گروه ۵ تا ۷ نفره برای رونق اشتغال در غرب جزیره با قیمت‌های مصوب در سرزمین اصلی واگذار شده است. به طوری که هر هکتار با قیمت ۴۵۰ هزار ریال به اجاره داده شده است.

این در حالی است که سازمان منطقه آزاد قشم مبلغ اجاره این زمین‌ها را برای هر هکتار حداقل مبلغ ۱۰ میلیون ریال مشخص کرده است. ضمن آنکه برای انجام آن نیز وثیقه های سنگین اخذ می‌شود که با توجه به وضعیت مالی مردم غرب جزیره، تامین آن از سوی مردم ممکن نیست.

وسعت واقعی مزارع میگو چقدر است؟

بررسی ها نشان از آن دارد که برخلاف شایعه های اولیه، کل زمین واگذار شده نه یک هزار و ۲۰۰ بلکه حدود ۷۹۲ هکتار است؛ شامل ۲ سایت به وسعت ۴۹۲ و ۳۰۰ هکتار.

از دو سایت مذکور، مزرعه میگو ۴۹۲ هکتاری بنا به گفته امام جمعه روستای دوستکو ۱۵ کیلومتر با دهانه غار و حدود هشت کیلومتر با حریم ژئوسایت گنبد نمکی فاصله دارد.

محمد قویدل افزود: این سایت ها در اختیار ۱۸ گروه سرمایه‌دار که در اطراف روستاهای غرب جزیره ساکن هستند، قرار گرفته است.

وی ادامه داد: بسیاری از این روستائیان زمین و قایق خود را فروخته‌اند تا بتوانند این مزارع را ایجاد کنند.

امام جمعه روستای دوستکو تصریح کرد: ایجاد این مزارع باعث ایجاد اشتغال و امید در بین مردم بومی شده است.

وی افزود: پیش از این مردم به دلیل کاهش صیادی و گران شدن بنزین در تنگنا قرار گرفته بودند هدایت آن‌ها به سمت پرورش آبزیان می‌تواند نتایج مثبتی در غرب جزیره به همراه داشته باشد.

فرماندار قشم نیز با اعلام اینکه شائبه همپوشانی بخشی از سایت ۳۰۰ هکتاری مزرعه میگو با حریم ژئوسایت گنبد نمکدان وجود دارد، گفت: پس از بازرسی کارشناسان، مقرر شد کار در منطقه‌ای که هنوز بکر باقی مانده آغاز نشود و مطالعات کارشناسی عمیق‌تری صورت گیرد.

در نهایت به نظر می‌رسد مساله تخریب غار نمکدان به واسطه ساخت مزارع میگو شایعه‌ای بود که توسط گروه‌هایی که استاندار هرمزگان آن‌ها را دارای منافع یا ناآگاه خواند، رخ داد. شایعه‌ای که باعث شد بسیاری از رسانه‌ها دانسته یا نادانسته، آلت دست افراد و گروه‌های دارای منافع، با هدف جلوگیری از ساخت نخستین طرح پرورش میگو قرار گیرند. طرحی که مردم بومی جزیره قشم از آن راضی و خوشنود بودند و از آن دفاع می‌کردند؛ این طرح‌ها هم اکنون با وجود فشارهای مختلف، در سایه حمایت قانونی نهادهای دولتی و قضایی و با پشتوانه مردمی همچنان به آبادانی غرب جزیره قشم به فعالیت خود مشغول است.

آدرس اشتباهی درباره شکایت بومیان قشمی

یکی از خبرگزاری‌ها در گزارش خود با تقطیع سخنان یک بومی در غرب جزیره قشم چنان نشان داد که فرد مذکور با ایجاد مزارع میگوی جدید مخالفت کرده است.

این درحالی است که فرد مذکور با ۲ سایت مزرعه میگوی دیگر که در اطراف روستای کانی در حال فعالیت هستند، مخالفت کرده است.

یکی از این ۲ سایت به وسعت ۵۴ هکتار و در فاصله یک کیلومتری از سایت ۳۰۰ هکتاری است. در ساخت این مزرعه میگو که به گفته بومیان روستای کانی مجوز آن از سوی سازمان منطقه آزاد قشم صادر شده است و از این رو مجوز ژئوپارک را هم داراست، فاصله از حریم روستای مزبور در آن رعایت نشده است. این علاوه بر آن به حریم ۶۰ متری ساحل نیز تجاوز شده است.

در بازدید میدانی مردم و امام جمعه روستای کانی به دلیل ایجاد این طرح‌ها که باعث ایجاد بیش از یکصد فرصت شغلی برای مردم غرب جزیره می‌شود، ابراز رضایتمندی و از مسوولان تشکر می‌کردند.

مصادره نتیجه سفر رییس سازمان بازرسی کل کشور به قشم

برخی رسانه‌ها مدعی شدند سفر رییس دستگاه قضا در مهرماه سال جاری به استان هرمزگان و به ویژه ورود رییس سازمان بازرسی کل کشور به قشم در راستای پی‌گیری این ۲ مزرعه است که صدور مجوزهای غیرکارشناسی در باب فعالیت‌های ساحلی و دریایی در آن محدوده با اعتراض مردم روبه رو بوده است.

این در حالی است که اعتراض‌های مردمی به هنگام ورود مسوولان قضایی کشور به هرمزگان، پیرامون ساخت و ساز در ساحل ریگو و تخریب ژئوسایت صخره لاکپشت‌ها و واگذاری ژئوسایت جزیره های ناز به بخش خصوصی بود که مجوزهای آن توسط ژئوپارک قشم و سازمان منطقه آزاد قشم صادر شده و با وجود اعتراض‌های مردمی به کار خود ادامه می‌داد.

با ورود رییس دستگاه قضا به هرمزگان و پیگیری موضوع، اجرای این ۲ طرح متوقف شد.

همچنین واگذاری زمین برای ایجاد مزرعه میگو در منطقه نزدیک به روستای تنبان و فروش و تخریب ژئوسایت تالاب پرندگان دوکوهک برای ایجاد مزرعه پرورش میگو از دیگر موارد اعتراضی مردم بود.

پیام ریاست جمهوری؛ توقف یا هماهنگی؟

سرپرست معاونت فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم در گفت وگو با خبرنگار ایرنا به پی‌نوشت رییس جمهوری اشاره و تصریح کرد: پیام روحانی به توقف اجرای طرح‌های مزرعه میگو در غرب قشم اشاره دارد.

مرتضی شیخ زاده این پیام را بر توقف طرح‌ها حمل کرد و افزود: اما با وجود این، اجرای طرح‌های پرورش میگو همچنان ادامه دارد.

پی‌نوشت رییس جمهوری، دکتر روحانی در پاسخ به نامه سازمان منطقه آزاد قشم با موضوع گزارش «واگذاری زمین در محدوده ژئوپارک و غار نمکدان قشم» به این شرح است: «حفظ منافع مهمی که در لیست سازمان یونسکو است، ضروری است. بدون تدبیر و هماهنگ اقدامی صورت نگیرد.»

استاندار هرمزگان در این باره به رسانه‌ها گفت: هم غار نمکدان و ژئوپارک و هم رونق اقتصاد دریا محور برای دولت تدبیر و امید اهمیت دارد که هر مساله‌ای باید در جایگاه خود مورد بررسی قرار بگیرد.

فریدون همتی افزود: چهارچوب اصولی و استانداردهایی که هر حوزه برای حریم خود دارد باید رعایت شود و مردم باید بدانند که مزارع میگو در چارچوب اصولی خود از حمایت کامل برخوردارند.

وی اذعان کرد: تبلیغات منفی که بر اساس منافع و یا ناآگاهی شکل می گیرد و از طریق فضای مجازی برای افکار عمومی در کشور ایجاد نگرانی و دغدغه میکند، راه به جایی نمی برد.

استاندار هرمزگان افزود: این طرح ها طبق اصول خود به پیش می رود و گزارش آن خدمت رییس جمهوری محترم ارائه شده است و مسائلی که مد نظر دکتر روحانی قرار دارد نیز به طور کامل رعایت می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: برای رشد اقتصادی، تحول و توسعه اقتصادی باید به همه موضوعات نظر داشت که این امر در دولت تدبیر و امید مورد توجه قرار دارد.

واگذاری زمین به افراد جوان یا کهنسال قانونی است

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد در روز به رسانه‌ها گفت: یکی از این مجموعه اراضی به یک جوان متولد سال ۱۳۷۷ و بخشی دیگر از اراضی به یک مرد متولد سال ۱۳۱۱ واگذار شده است و مابقی هم به افراد دیگر.

معاون فرهنگی سازمان مزبور نیز به خبرنگار ایرنا گفت: این افراد همگی با یکدیگر فامیل هستند.

در بررسی‌ها مشخص شد که مزارع پرورش میگو به ۱۹ گروه مختلف واگذار شده است که هر گروه از افراد مختلف مردم بومی غرب جزیره تشکیل شده است که در هر گروه افراد سرمایه‌های خود را جمع آوری و به طرح مذکور اختصاص داده اند. با توجه به این مساله رابطه خویشاوندی آنان نه تنها معضلی نیست بلکه نشان از بومی‌گرایی در واگذاری‌ها دارد. ضمن اینکه برای واگذاری‌ از نظر قانون هیچگونه محدودیت سنی وجود ندارد.

پرورش میگو به روش متراکم، شایعه یا واقعیت

مدیر شیلات و کشاورزی سازمان منطقه آزاد قشم نیز در مصاحبه با یک خبرگزاری عنوان کرد: در حالی که در قشم با محدودیت زمین مواجه هستیم، واگذاری صدها هکتار زمین برای پرورش میگو به شیوه سنتی از طرف استان منطقی نیست.

حامد عبدالهی پیش از این در مصاحبه با رسانه‌ها مدعی شده بود که شیوه پرورش میگو به روش متراکم، جایگزین روش سنتی می‌شود.

کاهش زمان تولید، افزایش بهره وری تولید، افزایش دوره‌های پرورشی و بهینه‌سازی ضریب تبدیل محصول برای ورود به بازار جهانی از مهم ترین مزیت های پرورش میگو به شیوه متراکم به شمار می‌رود.

یک فرد آگاه در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: تا کنون هیچ مزرعه فعال در قشم پرورش میگو به روش متراکم ندارد.

این فرد که نام وی محفوظ است افزود: تمام مزرعه‌های موجود در قشم را از نزدیک بررسی کرده و همه آن‌ها به ورش سنتی به پرورش میگو مشغول هستند.

تفویض اختیار وزیر به معنای سلب اختیار از وی نیست

معاون فرهنگی سازمان منطقه آزاد قشم به رسانه‌ها گفت: اختیارات مربوط به میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع دستی و محیط زیست از سوی متولی امر طبق ماده ۶٢ قانون احکام دائمی توسعه کشور به مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم تفویض اختیار شده است.

شیخ‌زاده افزود: ما در پیگیری این امور استقلال عمل داریم و ضابط حوزه میراث فرهنگی و محیط زیست در قشم هستیم.

وی ادامه داد: بنابراین اگر قرار بر واگذاری اراضی در محدوده این جزیره باشد باید از اداره‌های محیط زیست، میراث فرهنگی و گردشگری و ژئوپارک سازمان منطقه آزاد قشم استعلام گرفته می‌شد که در خصوص پروژه پرورش میگو در حریم غار نمکی این اتفاق نیافتاده است.

یک فرد آگاه در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: مساله‌ای که در این اظهارات مورد اغفال واقع شده است این مساله است که تفویض اختیار یک دستگاه، معنای سلب اختیار از آن دستگاه نیست.

وی افزود: هر وزیر که به سازمان منطقه آزاد قشم تفویض اختیار کرده است، در حقیقت آن سازمان را برای انجام امور خود از مراجعه به وزارتخانه خود معاف کرده است.

وی خاطرنشان کرد: اما این مساله به این معنی نیست که وزیر یا وزارتخانه متبوع او برای انجام امور خود نیاز به استعلام از سازمان منطقه آزاد قشم داشته باشند.

سخن پایانی

با همه کش و قوس‌هایی که بحث مزارع میگو و ژئوسایت نمکدان قشم مطرح شده است، هیچ طرحی متوقف نشده است. طرح ۵۹۲ هکتاری بدون هیچگونه مشکلی به فعالیت خود ادامه می‌دهد. در مزرعه میگو ۳۰۰ هکتاری نیز طبق دستور مقامات قضایی در یک سوم این طرح به سمت سایت ژئوپارک نمکدان نباید عملیاتی انجام شود.

سرمایه‌گذار این طرح به خبرنگار ایرنا گفت: دستگاه قضایی به انجام نشدن فعالیت در ۱۰۰ هکتاری رو به گنبد نمکی حکم صادر کرده است؛ با این حال ما برای نشان دادن حسن نیت فقط در نصف سایت معادل ۱۵۰ هکتار فعالیت می‌کنیم.

به نظر می‌رسد تعارض به وجود آمده برای حدود ۱۰۰ هکتار از این مزرعه در مدت کوتاهی حل می‌شود و با مشخص شدن حریم ژئوسایت گنبد نمکی به سرانجام خود خواهد رسید.

ایرنا

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی