شاید بتوان نخستین نشانه های نزدیک شدن به یک غار را از افزایش کپه های زباله، بطری های آب معدنی و قوطی های کنسرو ماهی شناخت؛ معضلی که به رغم تلاش شبانه روزی مسئولان، هنوز چهره این ظرفیت زمین شناسی را می خراشد و تصویری نامبارک از این حوزه به جهانیان معرفی می کند.
به نظر می رسد سرنوشت حوزه جذاب غارگردی به دلیل رعایت نکردن فرهنگ استفاده از این ظرفیت ها، حال و روز خوشی ندارد و غارهای کشورمان زخمی دست گردشگرانی هستند که هر روز خنجری بر چهره این میراث هزاران ساله زمین می کشند.
با مشاهده غارهای کشورمان، دیواره های خراشیده، چکَنده یا استالاکتیت (Stalactite)، چکیده یا استالاگمیت (Stalagmite) های شکسته و تخریب شده و زباله هایی را می بینیم که نتیجه عملکرد گردشگرانی است که به سبک غارنشینان تلاش دارند یادگاری از خود بر تن رنجور میراث کهن زمین شناسی حک کنند.
چکَنده یا استالاکتیت (Stalactite) ستونی از مواد معدنی است که به صورت قندیلی از سقف غار آویخته باشد و چکیده یا استالاگمیت (Stalagmite) در زیر قندیلی به نام چکنده به وجود می‌آید و این دو به مرور زمان به هم می رسند و ستون واحدی را تشکیل می دهند.
جای تعجب است که بدانیم بسیاری از استالاکتیت ها و استالاگمیت های بسیار زیبا و حجیم غارها به دست برخی بازدیدکنندگان غارها شکسته، تخریب و توسط برخی سودجویان به یغما رفته است و این روند همچنان ادامه دارد.
مشکلات یاد شده در جنوب ایران و در غارهای نمکی جزیره قشم و هرمز (همچون غار نمکی قشم و غار الهه نمک فیروزه ای هرمز)، نمود دیگری نیز دارد؛ چراکه محوطه غارهای نمکی استحکام غارهای سنگی را ندارد و میزان تخریب در این غارها به شدت بالاست.
اهمیت توجه به این حوزه زمانی مشخص می شود که بدانیم آسیب زدن به بدنه غارهای نمکی علاوه بر تخریب این آثار زمین شناسی، می تواند برای گردشگران نیز خطرهایی به همراه داشته باشد؛ موضوعی که در ابتدای امر توجهی به آن نمی شود و در مواردی شاهد بروز مشکلاتی در این زمینه هستیم.
بی شک بی توجهی به این مقوله آسیب های جبران ناپذیری به غارهای جزایر خلیج فارس به عنوان میراث زمین شناسی این منطقه وارد می کند و ادامه این روند باعث می شود که در آینده نزدیک اثری از زیبایی و شکوه این غارها باقی نماند.
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، آموزش گردشگران غارها با هدف رعایت اصول غارگردی شامل مواردی همچون رعایت نظافت، آسیب نزدن به دیواره غارها، تخریب نکردن استالاکتیت ها و استالاگمیت ها و استفاده نکردن از فلش دوربین برای عکاسی می تواند در کنار تربیت راهنمایان حرفه ای غارگردی به ویژه از میان جامعه محلی که علاقه بیشتری برای حفظ میراث کهن منطقه خود دارند، راهکاری برای برون رفت از شرایط کنونی باشد.
در این میان ساماندهی نحوه بازدید از این مکان ها نیز به عنوان رویکردی برای بهبود شرایط غارگردی و کاهش خطرهای این رشته پیشنهاد می شود؛ چراکه در مواردی بازدید از برخی نقاط غارها به تمام گردشگران توصیه نمی شود.
تبیین این نکته کلیدی که بازدید از برخی مناطق غارها مختص حرفه ای ها و کسانی است که در حوزه گردشگری ماجراجویانه فعالیت یا پژوهش می کنند، برای حفظ ایمنی بازدیدکنندگان ضروری است و می تواند دستاورد مهم حفظ این آثار زمین شناسی را نیز در پی داشته باشد.
در این بین توسعه زیرساخت های گردشگری در حوزه غارگردی به عنوان نخستین گام برای گسترش و تقویت این رشته و در گام بعدی معرفی دقیق غارهایی که قابلیت بازدید دارند با ذکر شرایط زمانی و نحوه بازدید، امری ضروری به شمار می رود؛ چراکه دیده می شود در مواردی یک غار قبل از ساماندهی، در معرض بازدید علاقه مندان قرار می گیرد و این شرایط زمینه تخریب غارها را فراهم می کند.
بی شک فرهنگ سازی برای استفاده درست از این ظرفیت گردشگری و توسعه زیرساخت ها در این بخش می تواند علاوه بر منافع اقتصادی برای جامعه محلی، رویکرد مناسبی برای جذب گردشگران خارجی و بازویی برای توسعه اقتصادی کشور باشد.

سعید زارع کندجانی

مسئول ایرنا در قشم

لینک خبر : http://hormozonline.ir/?p=14433
اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:

دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی