تاریخ ، سندی روشن از نقش مهم دریاها و بنادر در شکل گیری کانونهای تمدن بشری، رونق کسب و کار و بازرگانی است. نقشی که نه تنها تا امروز باقی مانده بلکه با توجه به گسترش نیازمندی ها ، توانایی ها و ظرفیتها، جایگاه و اهمیتی بیش از پیش یافته است. به گواه تاریخ، جزیره قشم به سبب موقعیت جغرافیایی ویژه در خلیج فارس و اشراف بر تنگه هرمز از دیرباز نقشی برجسته و حیاتی در تجارت و حمل و نقل دریایی کالاها در بخش جنوبی سرزمین ایران ایفا نموده است. بازار پر رونق واردات و صادرات انواع کالا ، محصولات صیادی و زراعی به کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی فراتر از آن هندوستان و آفریقا از مبادی این جزیره، وجود و رونق بنادری مهم من جمله ” بندر درگهان ” را موجب بوده است. بندری که متاسفانه سالهاست بنا بر دلایلی که بر نگارنده نامعلوم، موجب شگفتی و البته حسرت است از داشتن مهمترین زیرساخت و یا به عبارتی بهتر، مهمترین مولفه ی ماهیتی یک بندر تجاری، یعنی اسکله ای فعال و مجهز، محروم مانده است.

فارغ از پرداختن به چرایی عدم فعالیت اسکله ی بندر درگهان در جهت جابجایی مسافر و کالا باید به این نکته کلیدی اشاره نمود که امروزه بالغ بر ۹۰ درصد از تجارت جهانی از طریق حمل و نقل دریایی انجام می پذیرد زیرا این نوع حمل و نقل دارای مزایای قیمت ارزان، انتقال حجم انبوه کالا و انتقال سریع و بی خطر کالاهاست. همچنین بنادر به عنوان یکی از مراکز مهم و مرکز ثقل فعالیتهای اقتصادی از گذشته ی دور نقشی مهم را در اقتصاد کشورها ایفا نموده اند. لذا با توجه به شرایط اقتصاد جهانی و همچنین درک موقعیت حساس کنونی کشور  و آنچه از آن به عنوان دوره  “پسا تحریم” یاد می شود، می توان با تغییر کاربرد بنادر و اسکله ها و تبدیل آنها از صرف یک بارانداز و انبار کالا،  به محلی برای فرآوری، توزیع و ترانزیت کالا،  اهمیت بنادر در فعالیتهای خدماتی، صنعتی و بازرگانی را دو چندان و موجبات نقش آفرینی کارا تر بنادر در عبور از دوران رکود و رونق اقتصادی کشور شد.

با این حال آنچه طی سالهای گذشته در بندر درگهان اتفاق افتاده کاملاً متفاوت است. اسکله ی قدیمی این شهر در گذر زمان تخریب گشته و متاسفانه اقدامی در جهت نوسازی و یا تغییر کاربری آن در جهت مقاصد گردشگری و یا تفریحی برای بهره برداری مفید از این اسکله صورت نگرفته است. طی سالهای ۷۵ و ۷۶ یعنی چیزی حدود بیست سال قبل، اسکله جدیدی در بندر درگهان، حاصل از پیشروى خشکى درون آب دریا و به صورت بازیافت ساخته شد. این اسکله حدود ۹۰متر طول داشته و دارای مساحتی ۷ هزار مترمربعی بوده و محدوده خشکى آن ۲۵۰۰ متر مربع است. در دو سمت شرقى و غربى اسکله ۳ رمپ در ارتفاع‌هاى ۲ و ۳ و ۴ مترى قرار گرفته است. اسکله جدید درگهان به ارتفاع ۵/۵ متر و عمق آبخور ۲/۶ متر، براى پهلوگیرى شناورهاى ۳ تا ۴ هزار تن مناسب است.

ولی جای بسی شگفتی است که علی رغم همه ی این مزیت های فنی اسکله ، و همچنین حجم بالای معاملات تجاری و حضور خیل کثیر مسافران، خریداران و گردشگران در بندر درگهان در اغلب ماه های سال و همچنین نقش بسیار پررنگ این بندر در اقتصاد جامعه محلی جزیره قشم، متاسفانه سیاست های اتخاذ شده از سوی سازمان منطقه آزاد قشم در سالیان گذشته در راستای عدم بهره برداری از این اسکله بوده است. از سویی دیگر بکارگیری فضای سرپوشیده ی موجود در این اسکله به عنوان محل دفاتر اداری امور اصناف و یا نمایندگی مدیریت زمین و مستغلات سازمان منطقه آزاد قشم در گذشته ی نه چندان دور منجر به عدم بهره برداری مناسب از این اسکله گشته و به جز در مقطعی کوتاه آن هم به عنوان لوکیشن فیلم برداری فیلم “راه آبی ابریشم” ساخته محمد بزرگ نیا از این اسکله استفاده دیگری نشده است! جالب تر آنکه پایگاه اینترنتی اداره کل روابط عمومی سازمان منطقه آزاد قشم در بخش معرفی بنادر قشم در جهت جذب سرمایه گذاری در خصوص اسکله بندر درگهان به اشاره ای یک سطری بسنده نموده و اذعان داشته است که از این اسکله ( باری ، مسافری ) درصورت ایجاد زیرساختها می توان بعنوان یک  “بندر مهم ”  استفاده نمود.

روز دهم فروردین امسال بود که خبرگزاری ایرنا به نقل از رییس جمهوری اسلامی ایران دکتر حسن روحانی، از فعال شدن اسکله بندر درگهان به عنوان مرز جدید گمرکی کشور در آینده نزدیک خبر داد. وی از وزیر کشور خواسته بود ظرف مدت ۱۰ روز مراحل عملیاتی شدن فعالیت این اسکله را به استانداری هرمزگان ابلاغ کند. پس از گذشت بیش از پنج ماه، این بار خبرگزاری مهر در مرداد ۹۴ به نقل از مدیر بنادر و حمل و نقل دریایی منطقه آزاد قشم اعلام نمود که عملیات اجرایی اسکله بندر درگهان طی دو ماه آینده به اتمام رسیده و جابجایی مسافر از این اسکله آغاز خواهد شد. محمد حسین رضوی ضمن اعلام این مطلب، اذعان داشته بود که راه اندازی این بندر نقش مهمی در کاهش ترافیک مسافری در اسکله ذاکری قشم داشته و در زمان و هزینه مسافران نیز صرفه جویی خواهد شد. و اخیراً نیز هرمز امیری مدیر امور بندر درگهان سازمان منطقه آزاد قشم در گفتگو با خبرگزاری ایسنا از پیشرفت ۵۰ درصدی بازسازی اسکله و راه اندازی این اسکله تا بهمن ماه امسال خبر داده است.

از آنجا که در صورت تکمیل و راه اندازی اسکله بندر درگهان، امکان بهره بردارى از آن براى نقل و انتقال مسافر، کالاهاى کاپوتاژى، خودرو و حتى کانتینر میسر خواهد بود، نگارنده امیدوار است فارغ از مصاحبه های خبری و اعلام تاریخ های پیاپی در جهت بازگشایی اسکله بندر درگهان، مسولین و متولیان امر اجرای دستور رئیس‎جمهور مبنی بر راه‎اندازی این اسکله، مجدانه تلاش نموده تا به زودی شاهد فعالیت مفید و مستمر این اسکله در جهت توسعه ی تجاری و اقتصادی بندر درگهان و به تبع آن جزیره قشم باشیم. به نظر می رسد با توجه به سیاست های دولت تدبیر و امید و همچنین اهتمام مدیر عامل سازمان منطقه آزاد قشم در زمینه ی بازسازی و به راه اندازی اسکله ی مذکور، بزودی شاهد برداشته شدن گامهایی استوار در تحقق قول رییس جمهور به مردم جزیره قشم  باشیم.

سید مصیب دریانورد

عضو هیات علمی دانشگاه هرمزگان

لینک خبر : http://hormozonline.ir/?p=13272
اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:

دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی